Diyarbakır'da herkes şaşkın

  Diyarbakır'ın Eğil ilçesi, bu kez suyun altındaki saklı mirasıyla dikkat çekiyor. Kent merkezine 52 kilometre uzaklıktaki ilçe, tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yaptı. Bugün ise Dicle Baraj Gölü'nün altında kalan yapılar, geçmişin sessiz tanıkları olarak yeniden gündeme geliyor.   BARAJ SULARI BİRÇOK YAPIYI YUTTU     1986'da başlayan ve 1997'de tamamlanan Dicle Barajı, bölgeye önemli bir su kaynağı kazandırdı. Ancak bu süreçte Dicle Nehri kıyısındaki yerleşimler ve tarihi yapılar sular altında kaldı. Özellikle Tekke ve Hacıyan mahalleleri bu değişimden doğrudan etkilendi. Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız bu süreci şöyle anlatıyor:     "Tekke Mahallesi'nde Hazreti Elyesa Peygamber'in türbesi ve camisi bulunuyordu. Türbenin bitişiğinde Caferiye ya da Lala Kasım Medresesi olarak bilinen yapı yer alıyordu. Bu alanlar ve çevresindeki mezarlıklar bugün su altında."   Sular altında kalan başlıca yapılar şöyle: ➔Hz. Elyesa Peygamber'in türbesi ve camisi ➔Caferiye (Lala Kasım) Medresesi ➔Tekke Mahallesi mezarlığı ve kaya mezarlar ➔Hz. Zülkifl Peygamber'in türbesi Bu yapılar, bölgenin hem dini hem de kültürel geçmişine ışık tutan önemli miraslar arasında yer alıyor. SU ALTI EKİPLERİ TARİHİ GÖRÜNTÜLEDİ İl Jandarma Komutanlığı Su Altı Arama Kurtarma ekipleri, eğitim dalışları sırasında bu tarihi yapıları kayıt altına aldı. Görüntülerde türbeler, cami kalıntıları ve medrese yapısının detayları dikkat çekti. Uzun süredir suyun altında kalan bu eserlerin büyük ölçüde ayakta kalması bölgenin tarihi değerini daha da artırdı. BİZANS'TAN KALAN HAMAM DA SULAR ALTINDA Eğil'de yalnızca İslam dönemine ait yapılar değil, Bizans dönemine uzanan izler de bulunuyor. Peygamber türbeleri ile kale arasında yer alan Deran Hamamı da baraj suları altında varlığını sürdürüyor. Bu durum, ilçenin farklı medeniyetlerin izlerini bir arada taşıyan nadir yerlerden biri olduğunu gösteriyor. UZMANLAR: SU ALTI ARKEOLOJİSİ İÇİN BÜYÜK FIRSAT Uzmanlara göre Dicle Baraj Gölü'nün altında kalan bu yapılar, su altı arkeolojisi açısından önemli bir potansiyel barındırıyor. Prof. Dr. İrfan Yıldız, konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yapıyor: "Dicle Baraj Gölü'nde yaklaşık 2 bin 400 yıllık eserler bulunuyor. Bu alan, su altı arkeolojisi çalışmaları için önemli bir fırsat sunuyor. Yapılacak bilimsel araştırmalarla bölgenin tarihi daha ayrıntılı şekilde ortaya çıkarılabilir." Bu kapsamda yapılabilecek çalışmalar: ➔Su altı kazıları ve belgeleme ➔Tarihi yapıların korunmasına yönelik projeler ➔Bölgenin kültürel miras envanterinin genişletilmesi