Savaş sona erdi! Dünyadan peş peşe açıklamalar

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran'ın anlaşmaya vardığını duyurdu. Resmi anlaşma 19 Haziran'da İsviçre'de atılacak. ABD Başkanı Trump Hürmüz'ün açılacağını ve ablukanın kalkacağını söyledi. Anlaşmayı doğrulayan İran, mutabakata Lübnan'ın da dahil olduğunu duyurdu. ABD ile İran'ın anlaşmaya vardığının ve barış imzalarının 19 Haziran'da İsviçre'de atılacağının duyurulmasına tüm dünyadan olumlu tepkiler geldi. BM Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD ile İran arasında varılan barış anlaşmasından dolayı memnuniyetini ifade etti. BM Genel Sekreter Sözcülüğü ofisinden yazılı açıklama yapıldı. Açıklamada, “Genel Sekreter, ABD ve İran'ın derhal ve kalıcı bir ateşkes, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve daha fazla müzakere için bir çerçeve sağlayan bir barış anlaşması üzerinde mutabakata vardıklarını duyurmaktan memnuniyet duyar.” ifadelerine yer verildi. Bunun, çatışmanın barışçıl çözümü yolunda kritik bir adım olduğu belirtilen açıklamada, “Genel Sekreter, barış anlaşmasına yol açan müzakereleri desteklemede Pakistan, Katar, Mısır, Suudi Arabistan, Türkiye ve diğer bölgesel ülkelerin oynadığı yapıcı rol için derin takdirini ifade eder.” denildi. AVRUPA BİRLİĞİ Avrupa Birliği (AB) liderleri, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatı memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, mutabakatı memnuniyetle karşıladığını ifade etti. "Şimdi öncelik, anlaşmanın tüm taraflarca süratle ve eksiksiz şekilde uygulanmasıdır." ifadesini kullanan von der Leyen, mutabakatın Hürmüz Boğazı'nın derhal yeniden ulaşıma açılmasını sağlaması gerektiğinin altını çizdi. Von der Leyen, seyrüsefer serbestisinin yeniden tesis edilmesi ve geçişlerin herhangi bir ücretlendirmeye tabi olmaması gerektiğini belirtti. Mutabakatın aynı zamanda Orta Doğu'da barış ve güvenliğe yönelik daha kapsamlı müzakerelerin önünü açması gerektiğini vurgulayan von der Leyen, "Elbette Lübnan alevler içindeyken Orta Doğu'da barıştan söz etmek mümkün değildir. Avrupa, bir kez daha tüm taraflara Lübnan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeleri ve gerçek bir ateşkesi hayata geçirmeleri çağrısında bulunmaktadır." ifadelerine yer verdi. Von der Leyen, Avrupa'nın üzerine düşen rolü oynamaya hazır olduğuna da işaret ederek "Bu kriz aynı zamanda açık bir ders de içermektedir. Enerji bağımlılıklarının bir kez daha bir araç olarak kullanıldığı görülmüştür. Tedarik güzergahlarımızı çeşitlendirmeli ve Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılığı azaltmak için alternatif ihracat koridorları geliştirmeliyiz." uyarısında bulundu. - "ARTIK SİLAHLAR SUSMALI" AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da X'ten yaptığı açıklamada, mutabakatı memnuniyetle karşıladığını belirterek, "Bu maliyetli savaşın sona ermesini ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün tamamen yeniden tesis edilmesini sabırsızlıkla bekliyorum." ifadesini kullandı. Tüm tarafların diplomatik çabalarını takdir ettiğini aktaran Costa, artık silahların susması ve çözülmemiş anlaşmazlıkların uluslararası hukuka uygun şekilde barışçıl yollarla giderilmesi gerektiğini kaydetti. Costa, "AB, Orta Doğu genelinde kalıcı barışa yönelik kapsamlı bir stratejinin ilerletilmesine katkı sunmaya hazırdır." mesajını verdi. - "KALICI OLMASINI TEMENNİ EDİYORUZ" AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da Lüksemburg'ta düzenlenen AB Dışişleri Bakanları Toplantısı öncesinde yaptığı açıklamada, mutabakatın herkes tarafından memnuniyetle karşılandığını dile getirdi. Mutabakatın öncelikle Hürmüz Boğazı'nın açılmasını sağlamak ve ardından nükleer mesele başta olmak üzere, bölgedeki istikrar açısından önem taşıyan diğer kritik konulara ilişkin müzakerelere geçmek için atılmış ilk adım teşkil ettiğini belirten Kallas, adımın kalıcı olmasını temenni ettiğini söyledi. AB'nin destek sunmayı da teklif ettiğini aktaran Kallas, Birliğin nükleer müzakereler konusunda önemli bir uzmanlığa sahip olduğunu kaydetti. Kallas, AB'nin bunun yanı sıra diğer alanlarda da katkı sağlayabileceğini, dışişleri bakanlarının bu konuyu da ele alacağını sözlerine ekledi. AVRUPA'DAN AÇIKLAMALAR İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ise Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden tesis edilmesi gerektiğinin altını çizdi. İtalya, Fransa, İngiltere ve Almanya'dan (E4 ülkeleri) yapılan ortak açıklamada ise İran'ın nükleer konusunda geri adım atması karşılığında yaptırımların kaldırılabileceğinin altı çizildi. “İran hiçbir zaman nükleer silah sahibi olamaz.” ifadesinin kullanıldığı açıklamada Hürmüz Boğazı'nın koşulsuz ve sınırsız seyir özgürlüğü ile açılmasının zorunlu olduğu belirtildi.    FRANSA FRANSA Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD ile İran arasında varılan anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını belirterek, tüm taraflara anlaşmayı hızlı ve eksiksiz uygulama çağrısında bulundu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD ve İran arasında sağlanan barış anlaşmasına ilişkin sanal medya hesabından paylaşımda bulundu. Birçok ortağın katkıda bulunduğu diplomatik çabaların bir sonucu olan bu anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını ifade eden Macron, tüm taraflara anlaşmayı hızlı ve eksiksiz bir şekilde hayata geçirme çağrısı yaptı. Anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın acil ve koşulsuz olarak yeniden açılmasına imkan tanıması gerektiğini vurgulayan Macron, İngiltere ile kurulan uluslararası misyonun bu sürece eşlik etmeye, mevcut araçların ise devreye sokulmaya hazır olduğunu kaydetti. Macron, deniz trafiğinin kısıtlama veya geçiş ücreti olmaksızın yeniden başlamasının, bölgesel istikrar ve küresel ekonomi için vazgeçilmez bir şart olduğunun altını çizdi. Bu anlaşmanın Orta Doğu'daki herkesin barış ve güvenliğine hizmet edecek kapsamlı bir müzakerenin de yolunu açtığını belirten Macron, sürecin İran'ın nükleer ve balistik programlarının yanı sıra bölgesel politikalarına ilişkin endişeleri gidermesi gerektiğini ifade etti. Macron, sağlam ve kalıcı bir barışın ancak bu şekilde inşa edilebileceğini ve Fransa'nın ortaklarıyla birlikte bu konuda üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu aktardı. Lübnan'daki duruma da dikkat çeken Macron, “Fransa, devletin egemenliğini yeniden tesis etmek için Lübnanlı yetkililerin kararlı çabalarına tam destek vermeye devam edecektir. Lübnan'ın istikrarını, toprak bütünlüğünü sağlamaya ve halkın ihtiyaçlarını karşılamaya muktedir olan tek güç devlettir. Bunun için sağlam ve kalıcı bir ateşkes şarttır” ifadelerini kullandı. İSPANYA İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, ABD ile İran arasındaki mutabakatı "savaşın bir başarısızlık olduğunun göstergesi" olarak değerlendirdi. Sanchez, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatla ilgili ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından açıklama yaptı. "Kutlayalım ama unutmayalım. Ve bir kez daha ve sonsuza dek savaşın başarısızlık olduğunu öğrenelim. Diyalog ve diplomasi tek yoldur." ifadesini kullanan Sanchez, şu değerlendirmede bulundu: "Çoğu sivil 7 bin 400'den fazla ölü, yüzlerce ev, okul ve hastane yıkıldı. Avrupa da dahil olmak üzere yaygın fiyat artışları ve milyarlarca avroluk kayıplar. İşte İran'daki çatışmanın bedeli bu. Açıklanan barış anlaşmasının bu anlamsızlığa son vereceğine, tüm taraflarca saygı duyulacağına ve Orta Doğu'da yeni bir dönemin başlangıcı olacağına inanıyoruz." İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares de X'teki açıklamasında şunları kaydetti: "ABD ve İran arasında varılan anlaşmanın duyurulmasını memnuniyetle karşılıyorum. Arabulucuların çabalarını takdir ediyorum. Hürmüz Boğazı'ndan serbest ve güvenli geçiş şarttır. Diyalog ve müzakere, Lübnan da dahil, çözülmemiş sorunları çözebilir ve ateşkesi garanti altına alabilir."  KATAR Katar, ABD ile İran arasında iki ülke arasındaki ihtilaflı konuların çözümüne yönelik mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya varılmasını memnuniyetle karşıladığını bildirdi. Katar Dışişleri Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, ABD ile İran arasında iki ülke arasındaki çözüme kavuşturulamayan meselelerin ele alınmasına ilişkin mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya varılmasının memnuniyetle karşılandığı belirtildi. Açıklamada, özellikle Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin güvence altına alınmasını da içeren mutabakatın, kalıcı barışın güçlendirilmesi ve bölgesel ile küresel ekonomik büyümenin desteklenmesi açısından önemli bir adım olduğu ifade edildi. Katar'ın, ABD ve İran'ın anlaşmazlıkların müzakere ve barışçıl yollarla çözülmesi yönündeki iradesini takdir ettiği belirtilen açıklamada, tarafların yanı sıra gerilimin azaltılması ve görüşlerin yakınlaştırılması amacıyla çaba gösteren Pakistan ile diğer bölgesel ve uluslararası aktörlerin katkılarının da takdirle karşılandığı kaydedildi. Açıklamada, Katar'ın bölgesel güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine yönelik tüm girişimlere desteğini sürdüreceği vurgulanarak, uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilkeleri çerçevesinde diyalog ve barışçıl yöntemlerle kalıcı çözümlere ulaşılmasının önemine dikkat çekildi. Katar, söz konusu mutabakatın bölgede işbirliği, kalkınma ve refah için yeni fırsatlar oluşturacağını ve bölge halklarının ortak çıkarlarına hizmet edeceğini belirtti. ERMENİSTAN  Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakattan memnuniyet duyduğunu belirtti. Paşinyan, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından açıklama yaptı. ABD ile İran arasında sağlanan mutabakattan memnuniyet duyduklarına işaret eden Paşinyan, Pakistan, Katar, Türkiye ve diğer ülkelerin arabuluculuk çabalarını takdir ettiklerini vurguladı. Paşinyan, "Bu önemli gelişmenin, Orta Doğu'da daha kapsamlı ve kalıcı barışın yolunu açmasını umuyoruz." ifadesini kullandı. İTALYA  İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, ABD ile İran arasında varılan mutabakat sonrasında, parlamentodan onay almak kaydıyla, diğer ortaklarıyla Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına eşlik edecek uluslararası bir deniz varlığına katkıda bulunmaya hazır olduklarını bildirdi. Meloni, yazılı açıklamasında, Fransa, Almanya, İngiltere ve İtalya olarak, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptını güçlü şekilde takdir ettiklerini belirterek, bunu mümkün kılan Katar ve Pakistan başta olmak üzere tüm arabuluculara teşekkürlerini ilettiğini kaydetti. İtalya olarak, geçmişte olduğu gibi, kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılmasını amaçlayan diplomatik süreci desteklemeye hazır olduklarını vurgulayan Meloni, "İlkeler açıktır. İran nükleer silaha sahip olmamalıdır ve seyrüsefer özgürlüğü güvence altına alınmalıdır. Parlamento onayının gerekli olduğu hususunu belirterek, diğer ortaklarla, Hürmüz Boğazı'nın tam anlamıyla yeniden açılmasına eşlik edecek uluslararası bir deniz varlığına katkıda bulunmaya hazırız." ifadelerini kullandı. Başbakan Meloni, Lübnan'a da değinerek, "Son olarak, Lübnan'da da düşmanlıkların sona ermesi gerekmektedir. İtalya, Lübnan'ın egemenliğini desteklemek için çalışmaya devam edecektir." değerlendirmesinde bulundu. HİNDİSTAN VE BANGLADEŞ Hindistan ve Bangladeş, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatı memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi. Hindistan Başbakanı Narendra Modi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakata ilişkin paylaşım yaptı. Bu iki ülkenin çatışmalarının, birçok ülkede can kayıplarına ve dünya genelinde ciddi ekonomik aksamalara yol açtığını hatırlatan Modi, "ABD ile İran arasında Batı Asya'daki çatışmanın sona erdirilmesi konusunda varılan mutabakatı memnuniyetle karşılıyorum." ifadesini kullandı. Modi, mutabakatın uygulanmasının, bölgede barış ve istikrarın yeniden sağlanmasına, seyrüsefer ve ticaret özgürlüğünün güvence altına alınmasına yardım etmesini umduklarını belirtti. Başbakan Modi, diğer konular üzerinde yapılacak görüşmelerin de sürdürülebilir nihai bir anlaşmaya varmasını beklediklerini vurguladı. Bangladeş Dışişleri Bakanlığının X'teki hesabından yapılan paylaşımda da mutabakatın memnuniyetle karşılandığı, sürece katkıda bulunan tüm tarafların ve arabulucuların çabalarının takdir edildiği kaydedildi. Tüm taraflara, çözülmemiş sorunları diyalog ve diplomasi yoluyla ele almak için bu ivmeyi değerlendirme çağrısı yapılan paylaşımda, "Bangladeş, Orta Doğu'da barış ve istikrarın bölgesel ve küresel barış, güvenlik ve kalkınma için hayati önem taşıdığına inanmaktadır." denildi. SUUDİ ARABİSTAN Suudi Arabistan, Mısır ve Kuveyt, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatı memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada ABD ile İran arasındaki mutabakattan memnuniyet duyulduğu belirtilerek, bu kapsamda Pakistan ve Katar'ın arabuluculuk çabaları ile ABD ve İran'ın bu çabalara olumlu karşılık vermesi takdir edildi. Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin ve seyrüsefer serbestisinin 28 Şubat öncesindeki durumuna yeniden kavuşturulmasının önemi vurgulanan açıklamada, kalıcı bir anlaşmaya varılması yoluyla bölgesel ve uluslararası güvenliği güçlendirecek bir barışın tesis edilmesinin temenni edildiği bildirildi. MISIR Mısır Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, ABD ile İran arasındaki mutabakat zaptının bölgesel ve uluslararası güvenlik ile istikrar için son derece önemli olduğu belirtildi. Mutabakatın karşılıklı güvenin güçlendirilmesi, işbirliği için yeni temellerin atılması, barışı destekleyen bir ortamın oluşturulması ve bölgedeki diğer sorunların çözümüne yönelik diplomatik çabaların ilerletilmesi açısından önemli bir dönüm noktası olmasının temenni edildiği vurgulanan açıklamada, bunun Orta Doğu'nun güvenlik ve istikrarına olumlu yansıyacağı kaydedildi. KUVEYT Kuveyt Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulmasını, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin güvence altına alınmasını öngören ABD-İran mutabakatından memnuniyet duyulduğu ifade edildi. Kuveyt'in anlaşmazlık ve ihtilafların uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler ilkeleri doğrultusunda barışçıl yollarla çözülmesine yönelik tüm çabalara destek verdiği aktarılan açıklamada, mutabakatın, çözülemeyen meselelerin kalıcı çözümlerle ele alınmasına yönelik daha kapsamlı yaklaşımlar için önemli bir adım oluşturması temennisine yer verildi. Açıklamada ayrıca bu kalıcı çözümlerin başta karşılıklı saygı, güvenin güçlendirilmesi, devletlerin iç işlerine müdahale edilmemesi, güç kullanımından veya güç kullanma tehdidinden kaçınılması olmak üzere iyi komşuluk ilkelerini pekiştirmesi gerektiği ifade edildi.