Trump'tan petrol devlerine VIP geçiş formülü: Hürmüz Boğazı için paralı eskort planı

Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda, diplomatik adımlara rağmen gemilerin hareket edememesi üzerine Beyaz Saray sıra dışı bir planı devreye sokmaya hazırlanıyor. ABD Başkanı Donald Trump ve Özel Kalem Müdürü Susie Wiles'ın doğrudan talimatıyla hazırlanan formüle göre, bölgeden geçmek isteyen petrol tankerlerine ücret karşılığında Amerikan donanması tarafından askeri eskort sağlanması planlanıyor. Sektörde VIP geçiş olarak adlandırılan bu sistemle, sigorta şirketlerinin çekinceleri nedeniyle limanlarda bekleyen dev filonun yeniden harekete geçirilmesi hedefleniyor. TRUMP VE WILES'TAN BÜROKRASİYE KESİN TALİMAT Beyaz Saray'ın en üst düzey isimleri, Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığı aşmak için  ekonomi ve savunma bürokrasisine adeta seferberlik ilan etti. Edinilen bilgilere göre Başkan Donald Trump ve Özel Kalem Müdürü Susie Wiles, ilgili kurumlara sorunun çözülmesi için kesin ve net emirler verdi. Görüşmelere yakın kaynaklar, Beyaz Saray'ın sigorta şirketlerinin çekincelerini ortadan kaldıracak ve armatörleri ikna edecek her türlü formülün hızlıca hayata geçirilmesini istediğini belirtiyor. Bu doğrultuda geliştirilen paralı askeri eskort fikri, gemilerin güvenli bir koridordan geçişini garanti altına alarak küresel petrol arzındaki aksamaları önlemeyi amaçlıyor. ABD merkezli Politico’nun analizine göre, isminin gizli kalması şartıyla görüşmeler hakkında bilgi veren bir kişi, “Başkan ve Susie onlara bir çözüm bulmaları için açık emirler veriyorlar. Sınırlı istisnalar dışında, Hürmüz’den geçen her geçiş sigorta planlarını ihlal ediyor. Peki sigortacıların tekrar sigorta yapmaya başlamasını hızlandırmak için ne yapılabilir?” Görüşmelere yakından takip eden bir başka kişi, “ABD’ye ödeme yaparak, geminize VIP geçiş kartı koymak gibi, hızlandırılmış ve refakatli geçişten bahsediliyor. Konsept, hızlandırılmış gümrük işlemleri için bir ücret alınması ve belki de askeri refakat sağlanması yönünde” şeklinde konuştu. SİGORTA KRİZİNE KARŞI SAVUNMA ÜRETİM YASASI FORMÜLÜ Hürmüz Boğazı'ndaki en büyük engel, sigorta şirketlerinin bölgedeki yüksek risk nedeniyle gemilere teminat vermekten kaçınması olarak öne çıkıyor. Mevcut durumda neredeyse tüm geçişlerin sigorta poliçelerini ihlal ettiğini belirten uzmanlar, armatörlerin bu riski göze alamadığını vurguluyor. Bu krizi aşmak için masadaki en güçlü alternatiflerden biri ise Savunma Üretim Yasası'nın devreye sokulması. Trump yönetiminin, bu yasa kapsamında ABD merkezli sigorta şirketlerini Hürmüz Boğazı'ndan geçecek gemilere poliçe sağlamaya zorlamayı tartıştığı ifade ediliyor. Bu adımın, askeri eskort ücreti planına kıyasla çok daha kalıcı ve yapısal bir çözüm olabileceği değerlendiriliyor. Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz olarak açılmasına tamamen yetki verdiğini” söyleyerek gemi sahiplerini daha fazla tanker göndermeye ikna etmeye çalıştı. Bu açıklamanın ardından Beyaz Saray sözcüsü Taylor Rogers yaptığı açıklamada, “Başkan Trump’ın imzaladığı büyük mutabakat zaptı sayesinde Hürmüz Boğazı tamamen açılacak” ifadelerine yer verdi. Ancak Washington’a beklediği yanıt gelmedi. Çok az sayıda gemi sahibi bu çağrıyı dikkate aldı. KÖRFEZ KAPISINDA BEKLEYEN DEV FİLO Emtia analiz firması Kpler tarafından paylaşılan veriler, Hürmüz Boğazı'ndaki krizin boyutunu gözler önüne seriyor. Diplomatik mutabakata rağmen, bölgedeki kırılgan güvenlik ortamı nedeniyle yaklaşık 220'si petrol tankeri olmak üzere toplamda 500'e yakın ticari gemi Basra Körfezi'nin hemen dışında bekleyişini sürdürüyor. Gemi sahipleri ve işletmecileri, Washington ile Tahran arasındaki geçici sakinliğin her an bozulabileceği endişesiyle boğazdan geçmeye cesaret edemiyor. Bu durum, küresel petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere inmesinin önündeki en büyük engel olarak kalmaya devam ediyor. AVRUPA'YI SÜRECE DAHİL ETME STRATEJİSİ ABD'nin tankerlerden eskort ücreti talep etme planının arkasında sadece ekonomik değil, aynı zamanda diplomatik bir strateji de yatıyor. Fransa'da düzenlenen G7 zirvesiyle eş zamanlı olarak gündeme getirilen bu teklif, Avrupalı müttefikleri bölgede daha fazla sorumluluk almaya zorlamayı hedefliyor. Eski bir yönetim yetkilisi, ABD'nin bölgedeki devriye ve güvenlik maliyetlerini tek başına üstlenmek istemediğini, bu hamleyle Fransa ve İngiltere gibi ülkelerin donanmalarını Körfez'e çekerek ortak bir caydırıcılık gücü oluşturmayı amaçladığını belirtiyor. Böylece olası bir yeni gerilimde, Avrupa ülkeleri de askeri olarak sahada yer almış olacak.