Bağımlılık, bireysel, ailesel, çevresel ve toplumsal bağlamda çok büyük bir ölçekte değerlendirilmesi gereken, her yaştan ve her sosyoekonomik durumdan kişide görülebilecek bir sağlık sorunudur. Bağımlılık, olumsuz veya zararlı sonuçlara rağmen bir maddeyi veya bir faaliyeti kompulsif bir şekilde arama ve kullanma davranışını içeren ömür boyu süren bir durumdur. Bağımlılık, “terör” ve “pandemi” terimi ile birlikte anılmakta ve artık bir beka sorunu olarak ele alınmaktadır. Hem fiziksel hem de davranışsal bağımlılık, Bağımlılık Pandemisi adı altında değerlendirilmektedir. Fiziksel bağımlılıklar arasında kokain bağımlılığı, opioid bağımlılığı, esrar bağımlılığı, tramadol bağımlılığı, nikotin bağımlılığı ve alkol bağımlılığı yer alırken seks bağımlılığı, kumar bağımlılığı, pornografi bağımlılığı, internet bağımlılığı ve video oyun bağımlılığı davranışsal bağımlılık türleri arasında yer almaktadır. Bu bağımlılıklar arasında günümüzde bizde en yaygın olanı uyuşturucu bağımlılığıdır. Uyuşturucu kullanımının sağlık üzerindeki etkileri, sadece uyuşturucu kullanan bireyle sınırlı kalmaz. Uyuşturucu kullanımı, sağlık durumu, sosyal ilişkiler, çevre, sosyoekonomik kalkınma, kamu güvenliği ve adalet sistemi de dâhil olmak üzere birçok boyutta, kullanan bireyler, aileleri ve toplum üzerinde farklı olumsuz etkiler yaratmaktadır. Bir toplumun güvenlik ve emniyet duygusu, toplumdaki uyuşturucuyla ilgili şiddet ve uyuşturucu kullanımından kaynaklanan hırsızlık suçlarının yanı sıra uyuşturucu etkisi altındaki kişilerin neden olduğu trafik kazalarından da etkilenir. Uyuşturucu kullanımına başlama yaşı, ergenlerin kişisel veya akademik yaşamlarını bozma potansiyeline sahiptir ve bu da eğitim başarısı, bilişsel performans bozukluğu, mesleki prestij ve yetişkinliğe geçişte zorluklara yol açabilir. 2025 Haziran ayında Birleşmiş Milletler Dünya Uyuşturucu Raporunu yayınladı. Bu raporda yer alan verilere göre gençler arasında uyuşturucu kullanımının yaygınlığı diğer risklerin yanı sıra, ergenlik çağındaki beyin gelişimini etkilemektedir. Ergenlik, ergen beyninin hala gelişme aşamasında olması nedeniyle uyuşturucu kullanımı açısından özellikle hassas bir dönemdir. Erken yaşta uyuşturucu kullanımı bağımlılığa doğru ilerler ve erken yaşta uyuşturucu bağımlısı olmaya neden olur. Neticede akıl, kişilik ve irade zayıflamasına yol açar. Sağlığın sosyal belirleyicileri olan ve istihdam eksikliği, eğitim seviyesindeki sorunlar, ilerleme fırsatlarının yokluğu, evsizlik ve yoksulluğu içeren sosyoekonomik eşitsizlikler uyuşturucu kullanım bozuklukları riskini artırabilir. Ayrıca madde kullanan bireyler ve topluluklar arasında uyuşturucu kullanımının etkisini şiddetlendirebilecek kültürel ve bağlamsal faktörler yanında özellikle içinde bulunduğumuz dijital çağda uyuşturucu kullanan medya yüzleri ve haberlerinin örnek model olma riski de dikkate değerdir. 2025 yılı Türkiye Uyuşturucu Raporu açıklandı. Bu raporda yer alan verilere göre, 2023 yılında 300 olarak kaydedilen madde kullanımından kaynaklanan ölüm sayısı, 2024 yılında yüzde 42 artışla 427'ye yükseldi. Bonzai ve metamfetamin 2024 yılında en fazla ölüme sebebiyet veren maddeler olarak tespit edildi. Uyuşturucu ve hayal gösterici etkileri olan, sentetik kannabinoidlerin 300'ün üzerinde kimyasal çeşidi bulunduğu ve Türkiye'ye çoğunlukla Çin'den yasa dışı yollarla getirildiği belirtildi. Ada çayı, damiana çayı, yavşan otu, kekik, esrar, kına, Hint kınası, kimyon gibi bitkisel ürünlere spreyleme yoluyla emdirilen bonzainin, kâğıt üzerine spreylenmiş olarak ele geçirilmiş mevcutlarının bulunduğu ifade edildi. Bağımlılık pandemisi ve özellikle madde bağımlılığı gün geçtikçe yaygınlaşan bir pandemi haline gelmiştir. Bu tür pandemileri önlemek sadece asayiş ve eğiştim tedbirleri ile çözülemez. Bireylerin ailesi ve çevresinin anlayışı ve etkisi son derece önemlidir.